We kennen het allemaal: stiekem toch weer in het keukenkastje duiken en daarna jezelf een beetje vervloeken. Vaak denken we dat cravings een kwestie van discipline zijn. ‘Gewoon even doorzetten’, zeggen we tegen onszelf, maar cravings hebben niks te maken met een gebrek aan discipline. Het is je lichaam dat zachtjes roept: ‘hé, er klopt iets niet… luister even’. En wanneer je begrijpt waar dat signaal vandaan komt, wordt alles ineens veel logischer. Hier zijn de meest voorkomende redenen en ze zijn interessanter dan je denkt.
1. Je lichaam voelt energiestress
Je lichaam houdt van balans (homeostase). Wanneer je lichaam denkt dat er weinig energie beschikbaar is, bijvoorbeeld door stress, weinig slaap, te weinig voedzame maaltijden en daardoor onvoldoende nutriënten of schommelingen in bloedsuiker, dan gaat het op zoek naar iets dat snel energie levert. Het heeft dan de voorkeur een snelle oplossing, directe brandstof. En die oplossing heet vaak… suiker. Glucose geeft namelijk direct beschikbare energie. Het voelt als een kleine, snelle boost waar je brein en lijf meteen op reageren.
2. Stress, je darmen en je neurotransmitters
Chronische stress heeft meer invloed dan je misschien denkt. Onder stress verandert de balans van je darmbacteriën. Sommige bacteriën, zoals Lactobacillus en Bifidobacterium, produceren neurotransmitters GABA en serotonine. GABA helpt je zenuwstelsel te kalmeren en serotonine speelt een rol bij je stemming en gevoel van welzijn. Als er minder van deze stofjes beschikbaar is, krijgt je lichaam minder remmende signalen door via de vaguszenuw, de verbinding tussen darmen en brein.
En hierdoor voel jij je misschien sneller gespannen of prikkelbaar. Je lichaam zoekt automatisch naar manieren om weer rust te ervaren. Dat kan zich uiten in cravings, behoefte aan comfortfood of simpelweg een verlangen naar ontspanning.
Stress gaat niet alleen in je hoofd zitten. Het beïnvloedt je darmen, je microbioom en de signalen die naar je brein gaan.
3. Je lichaam mist mineralen
Cravings kunnen een signaal zijn dat je lichaam mineralen zoekt. Het probeert via voeding de stoffen aan te vullen die nodig zijn voor energie, ontspanning en balans. Dat betekent niet dat je letterlijk een tekort hebt, maar je lichaam vraagt om ondersteuning voor een goed werkend lijf.
Vaak spelen mineralen zoals magnesium, ijzer, zink, natrium en chroom een rol. Deze stoffen zijn belangrijk voor je energie, zenuwstelsel, bloedsuikerspiegel en algeheel welzijn.
Kortom die trek is geen toeval. Het is een hint van je lichaam dat het baat heeft bij voeding die mineralen en andere bouwstoffen levert.
4. Inflammatie verstoort de signalen
Ontsteking kan de communicatie tussen je lichaam en brein flink verstoren. Wanneer je langdurige ontstekingsprikkels ervaart, veranderen de signalen van verzadiging en beloning.
Een belangrijk hormoon hierin is leptine, het verzadigingshormoon. Leptine vertelt je hersenen normaal dat je vol zit. Bij chronische ontsteking reageert je brein minder goed op dit signaal. Je hebt hierdoor sneller trek en blijft het liefst alsmaar eten, zelfs als je lichaam al voldoende energie heeft.
Ontsteking kan je natuurlijke rem op honger ondermijnen. De balans terugvinden gaat vaak door beter aan te sluiten bij je natuurlijke ritme: je biologische klok volgen, veel natuurlijk daglicht opzoeken, zorgen voor voldoende slaap, voedzame maaltijden en een gezonde darmflora.
5. Te weinig slaap
Veel ouders met kleine nachtbrakers, maar ook mensen die vaak slapeloze nachten hebben, zullen dit herkennen: slaaptekort laat je lichaam schreeuwen om energie.
Slaaptekort verandert letterlijk hoe je honger en verzadiging voelt.
Het hongerhormoon ghreline stijgt, terwijl het verzadigingshormoon leptine daalt. Je brein remt minder goed, impulsen winnen en die trek in snelle snacks wordt bijna onweerstaanbaar.
6. Emoties vragen ook energie
Cravings kunnen ontstaan bij emotionele stress. Dat kan eruitzien als:
- eten om te ontspannen
- eten als afleiding
- eten als een gevoel van ‘veiligheid’
Maar je lichaam zoekt daadwerkelijk veiligheid, geen snack.
Kortom cravings zijn een biologisch SOS-signaal. Je lichaam vraagt om: (snelle) energie, rust, veiligheid, mineralen, meer slaap, minder stressprikkels, meer balans in je darmen. Het zijn geen zwakke momenten. Het is geen gebrek aan discipline. Het zijn duidelijke, slimme boodschappen van je lichaam.
